# Markup / Satış Fiyatı > Maliyetin üzerine istediğiniz kâr oranını ekleyerek satış fiyatını bulun. Formül: `Satış = Maliyet × (1 + Markup%) / Marj = (Satış − Maliyet) ÷ Satış` Markup ve Satış Fiyatı Hesaplayıcı, bir ürünün maliyetine yüzde olarak eklenecek "mark-up" tutarını ve böylece oluşacak satış fiyatını hesaplar. Markup ile kâr marjı sıkça karıştırılan iki ayrı kavramdır: markup, satış fiyatının maliyetin yüzde kaçı kadar üstüne çıktığını gösterir (Satış − Maliyet) ÷ Maliyet × 100); kâr marjı ise satış fiyatından geriye dönerek bakıldığında kârın satışa oranıdır ((Satış − Maliyet) ÷ Satış × 100). %50 markup, %33 kâr marjına denk gelir. Bu fark anlaşılmazsa fiyatlama hatasıyla sonuçlanır. Türkiye'de perakendede yaygın markup oranları sektöre göre değişir: süpermarket gıda %20-40, giyim perakende %80-150, kuyumcu/aksesuar %100-200, kozmetik %100-300, elektronik %15-30, restoran/kafe %200-400 (yiyecekte hammadde maliyeti düşüktür). Bayilik fiyatlamasında markup belirlerken üç şeye dikkat edilmeli: (1) Rekabet — yakın çevredeki benzer ürünlerin fiyatları; (2) Marka algısı — premium konumlanan markalar yüksek markup taşıyabilir; (3) Yığın etkisi — düşük markup ama yüksek ciro mu, yoksa yüksek markup ama düşük adet mi (volume vs. margin). Hesaplayıcı maliyet ve markup yüzdesini alıp KDV hariç satış fiyatı, KDV (%20 varsayılan; değiştirilebilir) ve KDV dahil son fiyat olarak gösterir. Fiyat etiketinde gösterilecek olan KDV dahil fiyattır; ancak siz işletme analizini KDV hariç üstünden yaparsınız. Türkiye'de en sık hata KDV dahil fiyat üstünden markup hesaplamaktır; bu durumda gerçek markup'ınız %16-20 düşer (KDV'nin "yendiği" kısımdır). Doğru hesap için her zaman KDV hariç maliyet ve KDV hariç satış fiyatı üzerinden markup belirleyin; KDV son aşamada eklenir. Mark-up belirleme stratejisi: önce hedef net kâr marjınızı seçin (örn. %15 net), sonra işletme gider yüzdesini eklemleyerek (örn. %25 gider), bu toplama vergi ve royalty ekleyerek hedef markup'a ulaşırsınız. Toplam %50-60 markup, normal bayilik kârlılığını korumak için minimum seviye olarak düşünülebilir. ## Ne Zaman Kullanılır? - Yeni ürün/menü hattı eklerken fiyatlandırma yapmak için - Mevcut fiyatların sektör emsallerine göre düşük mü yüksek mi olduğunu kontrol etmek için - Kampanya/indirim sonrası net kâra etkiyi hesaplamak için - Tedarikçi maliyetinin artmasıyla satış fiyatını ne kadar artırmak gerektiğini bulmak için ## Yaygın Hatalar - Markup ile kâr marjını eşitlemek; %50 markup ≠ %50 kâr marjı (%50 markup = %33 marj) - KDV dahil fiyat üstünden markup hesabı yapmak; her zaman KDV hariç temele yapın - Kart komisyonu, yemek kartı kesintisi, iade oranlarını markup'ı düşüncesine katmamak - Operasyonel giderleri (kira, personel) markup'a aktarmamak; markup sadece ürün başına gelen kârıdır - Sezonsal indirim/kampanyaları normal markup'tan bağımsız yapmak; yıllık ortalama marjı düşürür ## Örnek Hesaplamalar ### Cafe — kahve fiyatlandırma Girdiler: cost = 25, markup = 280 Bir bardak kahvenin hammadde maliyeti 25 ₺. %280 markup ile KDV hariç satış 95 ₺, KDV dahil 104,50 ₺. Bu seviye, kafe sektör emsali (%200-400 markup) içinde orta düzeyde; brüt marj %73 — sağlıklı. ### Perakende — giyim ürünü Girdiler: cost = 250, markup = 100 Tedarikçiden 250 ₺'ye alınan bir tişört %100 markup ile KDV hariç 500 ₺, KDV dahil 600 ₺ satılır. Brüt marj %50, giyim perakendesinde sağlıklı bant içinde; ancak iade oranı %10'u geçerse net marj baskı altında kalır. ## Sıkça Sorulan Sorular **S: Markup ile kâr marjı arasındaki fark nedir?** C: Markup, satış fiyatının maliyetin yüzde kaçı üstüne çıktığıdır: (Satış − Maliyet) ÷ Maliyet × 100. Kâr marjı ise kârın satışa oranıdır: (Satış − Maliyet) ÷ Satış × 100. Aynı satış-maliyet farkı, markup'ta daha büyük bir yüzde, kâr marjında daha küçük bir yüzde verir. %50 markup, %33 marja eşittir. **S: Hangi sektörde tipik markup nedir?** C: Süpermarket gıda %20-40, giyim perakende %80-150, kuyumcu/aksesuar %100-200, kozmetik %100-300, elektronik %15-30, restoran/kafe %200-400. Bu emsaller kabaca; gerçek marj sektör içi rekabete ve marka konumlanmasına göre kayar. **S: KDV markup hesabına nasıl dahil edilir?** C: Markup'ı her zaman KDV hariç fiyatlar üzerinden hesaplayın. KDV son aşamada eklenir. Aksi halde gerçek markup'ınız söylediğinizden %16-20 düşük çıkar. Tedarikçi faturasında KDV dahil tutara bakıp markup uygulamak yaygın bir hatadır. **S: Düşük markup-yüksek hacim mi, yüksek markup-düşük hacim mi avantajlı?** C: Hammadde/lojistik etkisi olan sektörlerde (gıda, perakende) düşük markup-yüksek hacim çoğu zaman yenilemez; markup düşürmek doğrudan kâra çevrilen ciro getirir. Lüks/butik/hizmet sektörlerinde ise yüksek markup-az ama doğru müşteri stratejisi daha verimli. Kararı pazar konumlanması belirler. **S: Tedarikçim maliyeti %20 artırdı, satış fiyatımı ne kadar artırmalıyım?** C: Brüt marj oranınızı korumak için maliyet artışının markup yüzdesi ile çarpılmış halinden satış artışı yapılır. Örneğin %80 markup'la satıyorsanız ve maliyet %20 arttıysa, satış fiyatınızı yaklaşık %20 artırmanız gerekir. Markup yüksekse bu oran daha az olabilir; markup düşükse bire bir yansıtılmalı. **S: Hedef kâr marjından satış fiyatına nasıl ulaşılır?** C: Hedef kâr marjından geri çözüm formülü: Satış Fiyatı = Maliyet ÷ (1 − Kâr Marjı/100). Örneğin 100 ₺ maliyet ve %40 hedef marj için fiyat = 100 ÷ (1 − 0,40) = 166,67 ₺ (KDV hariç). Bu formül markup hesabından farklıdır; %40 markup ile aynı maliyette 140 ₺ çıkar. Hedef "kâr marjı %40" ise mutlaka bölme formülünü, "markup %40" ise çarpma formülünü kullanın. **S: Restoran ve kafede food cost yüzdesi ne olmalı?** C: Sektör hedefi food cost (hammadde maliyeti / satış fiyatı) oranının %28-35 bandında kalmasıdır. Bu, kabaca %185-260 markup'a (veya %65-72 brüt marja) denk gelir. Yemek Sepeti, Getir gibi delivery platformları üzerinden satış yapan işletmelerde komisyon (%15-25) maliyete eklendiğinden food cost hedefi %22-28'e çekilmelidir. Menu engineering yöntemiyle yüksek marjlı ürünler menüde öne çıkarılarak ortalama food cost düşürülür. **S: Yemek-yemek/içecek hizmetinde hangi KDV oranı uygulanır?** C: Restoran, kafe, fast food gibi yiyecek-içecek hizmetleri 2024'ten itibaren %10 KDV'ye tabidir; alkollü içecek satışı %20 KDV uygulanır. Markup hesaplarken her zaman KDV hariç maliyet ve KDV hariç satış fiyatı üzerinden işlem yapın; KDV son aşamada eklenir. Fatura kesilirken yanlış oran seçilmesi iade/vergisel risk doğurur. --- Kaynak: https://www.bayilikyatirim.com/hesaplayicilar/markup-satis-fiyati · Yayıncı: Bayilik Yatırım (https://www.bayilikyatirim.com/hakkimizda) · Son güncelleme: 2026-05-19 İçerik gösterge niteliğindedir, yatırım tavsiyesi değildir. Alıntılarken sayfa adresini ve tarihi belirtin.