Detaylı Açıklama
Stopaj Hesaplayıcı, Türkiye'de "kaynakta kesinti" yöntemiyle alınan vergileri hesaplar. Stopaj, ödemeyi yapan tarafın (kiracı, müşteri, şirket) brüt tutardan vergi kesip kalan net tutarı karşı tarafa ödediği bir tahsilat yöntemidir. Bayilik ve şirket sahipleri günlük operasyonda üç ana stopaj türüyle karşılaşır: kira stopajı (%20, işyeri kirası için), serbest meslek stopajı (%20, serbest meslek erbabına yapılan ödeme), kâr payı stopajı (%15, anonim/limited şirketten ortağa dağıtılan kâr payı). Hesaplayıcı bu üç oranı opsiyon olarak sunar ve hem brüt → net, hem net → brüt dönüşümünü yapar. En sık karşılaşılan kullanım kira stopajıdır: işyeri kira sözleşmesi yaparken mal sahibi "bana net şu kadar kira gelsin" derse, kiracı olarak bu net tutarın brütünü hesaplamak ve %20 stopajı kendiniz vergi dairesine yatırmak zorundasınız. Örneğin mal sahibi net 20.000 ₺ kira istiyorsa, brüt 25.000 ₺ (20.000 ÷ 0,80) hesaplanır; aradaki 5.000 ₺ stopaj, kiracı tarafından muhtasar beyanname ile devlete ödenir. Mal sahibi yıllık gelir vergisi beyannamesinde bu 25.000 ₺ × 12 = 300.000 ₺'lik kira gelirini beyan eder ve ödediği stopajı mahsup eder. Stopajın temel mantığı vergi tahsilatını ödemenin yapıldığı anda yapmaktır; aksi halde gelir sahibinin yıl sonunda vergi ödememe riski büyük olur. Serbest meslek stopajı, doktor, avukat, mali müşavir, danışman gibi serbest meslek erbabına yapılan ödemelerden kesilir. Kâr payı stopajı ise sermaye şirketinden ortağa kâr dağıtımı yapılırken kesilir; 22 Aralık 2024 tarihli ve 32708 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 9286 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile oran %10'dan %15'e yükseltilmiştir (öncesinde 2021'de %15'ten %10'a indirilmişti; şu anda %15). Limited şirket sahipleri bu oranı bilmeli; çünkü "kendi cebime kâr alacağım" derken aslında bu kârın %15'i vergi olarak kesilir, kalan kısım kendinize gelir. Bu yüzden şirket türü kararı verirken (şahıs vs. LTD vs. AŞ) stopaj yükü dahil toplam vergi yükü karşılaştırılmalıdır. Stopaj kesintileri yapan tarafın muhtasar (geçici) ve yıllık beyannamesinde takip edilir; muhasebeciyle çalışmak şarttır. Yanlış oran kullanmak veya stopaj yatırmamak ağır cezalara yol açar.
Ne Zaman Kullanılır?
- İşyeri kira sözleşmesi yaparken mal sahibinin "net" talebini brüte çevirmek için
- Serbest meslek mensubuna (avukat, danışman, mali müşavir) ödeme yaparken kesilecek vergiyi bulmak için
- Limited/anonim şirket olarak kendinize kâr payı çekerken eline geçecek net tutarı görmek için
- Brüt tutarın yıllık beyana etkisini hesaplarken (mal sahibi için yıllık gelir vergisi planlaması)
Örnek Hesaplamalar
İşyeri kira sözleşmesi — net üzerinden anlaşma
Mal sahibi "elime net 30 bin lira geçsin" derse; brüt kira 37.500 ₺ olur, %20 stopaj (7.500 ₺) kiracı tarafından devlete yatırılır. Aylık kira gideriniz 37.500 ₺; mal sahibinin yıllık gelir beyanında 450.000 ₺ brüt kira görünür.
Danışmana 50.000 ₺ brüt ödeme
Brüt 50.000 ₺ tutarındaki danışmanlık hizmetinden %20 (10.000 ₺) stopaj kesilir; danışmana 40.000 ₺ ödenir. Şirket için tam 50.000 ₺ gider yazılır, stopaj muhtasarla devlete aktarılır.
Yaygın Hatalar
- Kira sözleşmesini "net" üzerinden imzalayıp brüte çevirmeden bütçe yapmak — fiili maliyet %25 daha yüksektir
- Stopajı zamanında muhtasar beyannameye yatırmayı unutmak (ödenen tutarın olduğu ay sonu beyanı)
- Konut kirasında stopaj olduğunu sanmak — bireysel mal sahibinin konut kirasından stopaj kesilmez, sadece işyeri kirası için geçerli
- Serbest meslek faturası KDV'siz geldiğinde "stopaj da yok" sanmak — KDV ile stopaj farklı vergilerdir
- Kâr payı dağıtımı yaparken stopajı şirket gideri sanmak; aslında ortaktan kesilen tutardır
Pratik İpuçları
- Kiracı (siz) stopajı keser ve mal sahibi adına vergi dairesine yatırır.
- Kira sözleşmesinde "brüt" mü "net" mi yazdığına dikkat edin — fark %25 olur.
- Stopaj muhtasar beyannamesi ile aylık veya 3 aylık dönemde beyan edilir.
Sıkça Sorulan Sorular
- Stopaj nedir?
- Stopaj, "kaynakta kesinti" yöntemiyle alınan vergidir. Ödemeyi yapan taraf brüt tutardan belirli oranda vergi keserek kalanı karşı tarafa öder; kesilen tutar devlete yatırılır. Kiracı, müşteri veya şirket "vergi tahsildarı" rolü üstlenir.
- Türkiye'de hangi ödemeler stopaja tabidir?
- İşyeri kirası (%20), serbest meslek hizmetleri (%20), kâr payı dağıtımı (%15), tahvil/banka mevduatı faiz gelirleri (banka tarafından kesilir), ücret ödemeleri (gelir vergisi dilimlerine göre artan oran). Konut kirası bireysel mal sahibi için stopaja tabi değildir.
- Kira stopajı oranı kaçtır?
- Türkiye'de işyeri kira ödemeleri için stopaj oranı %20'dir. Mülk sahibi kim olursa olsun (gerçek kişi veya şirket) bu oran uygulanır. Konut amaçlı kiralanan gayrimenkulden bireysel mal sahibine yapılan ödemede stopaj yoktur — bunlar yıllık beyanda ayrı işlem görür.
- Stopaj kesintisi mahsup edilebilir mi?
- Evet. Brüt tutarın geliri olan kişi/şirket, yıllık beyannamesinde bu tutarı gelir olarak beyan eder; ödenen stopaj ise mahsup edilir (mahsup edilebilir vergi). Yıl sonunda toplam vergi yükü stopajdan az ise iade alınır.
- Stopajı kim ne zaman yatırır?
- Stopajı kesen taraf (kiracı, müşteri, şirket) takip eden ayın 26'sına kadar Muhtasar ve Prim Hizmet Beyannamesi ile yatırır (VUK 371 Sıra No.lu Tebliğ ile beyan ve ödeme tarihi 23'ten 26'ya çekilmiştir). Beyannamenin verilmemesi veya stopajın yatırılmaması 6183 sayılı Kanun gereği aylık %4,5 gecikme zammı ve VUK cezalarına yol açar.
- Kâr payı stopaj oranı 2026 itibarıyla kaçtır?
- Kâr payı stopajı 22 Aralık 2024 tarihli ve 32708 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 9286 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile %10'dan %15'e yükseltilmiştir; 2026 yılında da bu oran geçerlidir. Yasal dayanak: GVK m.94/6-b, KVK m.15 ve m.30. Tam mükellef sermaye şirketinden (Ltd. veya A.Ş.) gerçek kişi ortağa yapılan kâr dağıtımı brüt tutar üzerinden %15 stopaja tabidir.
- Yurt dışına yapılan ödemelerde stopaj oranları nedir?
- KVK m.30 uyarınca dar mükellef yabancıya yapılan ödemelerde: kâr payı %15, gayrimaddi hak (lisans/royalti) %20, serbest meslek %20, gayrimenkul satış kazancı %15 stopaj uygulanır. Çifte Vergilendirmeyi Önleme Anlaşmaları (ÇVÖA) bu oranları düşürebilir (ülkeye göre %10'a inebilir veya muafiyet olabilir).