Aylık işletme gideri ile sabit gider aynı şey midir?

Hayır. Aylık işletme gideri (OPEX) tüm operasyonel giderlerin toplamıdır ve hem sabit hem değişken kalemleri içerir. Sabit gider sadece satış olmasa da ödemek zorunda olduğunuz tutardır (kira, maaş, abonelikler). Başabaş analizi için ayrım kritiktir.

Personel maaşını brüt mü net mi girmeliyim?

Brüt + SGK işveren payı (yaklaşık brüt × 1,22) toplamını girin. Çünkü işveren olarak size "mal olan" tutar bu seviyededir. Çalışanın eline geçen net maaş daha düşüktür ama bu sizin için anlamlı değil — kasa çıkış tutarı önemlidir.

Royalty/marka payı aylık gidere mi yatırıma mı yazılır?

Aylık gidere yazılır, çünkü her ay düzenli olarak ödenir. Genelde cironun yüzdesi olduğu için değişken gider kategorisindedir. Bazı markalar sabit aylık tutar ister; bu durumda sabit gider olarak yazın. Yıllık reklam fonu da varsa onu 12'ye bölüp aylık tabloya katın.

Aylık gider tablosunda "diğer" kalemini ne kadar tutmalıyım?

Toplam giderin %2-5'i kadar bir "diğer" kalemi tipik olarak yeterlidir. Bu kaleme muhasebe, sigorta, alarm, POS ücreti, hijyen denetimi, küçük tamirat girer. Beklenmedik faturalar için ayrıca aylık cironun %1'i kadar rezerv tutmak akıllıca olur.

Stok yenileme aylık gidere nasıl yansır?

Aylık stok yenileme, o ay sattığınız ürünlerin yerine koyduğunuz mal alımıdır. Genel kural: aylık stok yenileme ≈ cironun (1 − kâr marjı) × stok devir hızı. Stok devir hızı düşük sektörlerde (örn. hediye/aksesuar) ay başındaki stok aylar sonra eriyebilir, dolayısıyla aylık yenileme düşük olur.

Aylık İşletme Gideri Hesaplama

Detaylı Açıklama

Aylık İşletme Gideri Hesaplayıcısı, bir bayilik veya küçük işletmenin her ay düzenli olarak ödediği tüm gider kalemlerini tek ekranda toplar. Yedi standart kalem üzerinden ilerler: kira, personel (brüt + SGK işveren payı), faturalar (elektrik, su, doğalgaz, internet), aylık stok yenileme, pazarlama, royalty/marka payı ve diğer (muhasebe, sigorta, abonelikler). Hesaplayıcı çıktıyı üçe ayırır: sabit giderler (satış olmasa da ödenir), değişken giderler (satışla orantılı) ve toplam aylık OPEX. Ayrıca güvenlik rezervi olarak 3 aylık toplam tutarı hesaplayarak kasanızda tutmanız gereken minimum nakit miktarını gösterir. Bayilik açmadan önce bu hesabı doğru yapmak hayati öneme sahiptir; çoğu bayiliğin batış sebebi ürün veya lokasyon değil, aylık giderin gerçek tutarının baştan eksik tahmin edilmesidir. Türkiye'de personel maaşları SGK işveren payıyla birlikte hesaplanmalıdır; bir çalışanın brüt 30.000 ₺ maaşı işverene tipik olarak 36.600 ₺ (×1,22 katsayısı) civarında mal olur. Kira kalemine AVM lokasyonlarında ortak alan gideri (CAM) eklenmelidir; bu kalem büyük AVM'lerde kiranın %20-30'una varır. Royalty/marka payı genellikle aylık cironun belirli bir yüzdesidir (Türkiye'de %3-8 bandı tipik); reklam fonu ayrı bir kalem olabilir ve çoğunlukla yıllık ödenir, aylığa bölünerek dahil edilmelidir. Faturalar mevsimsel olarak değişir; elektrik tüketimi yaz aylarında klima, kış aylarında ısıtma yüzünden yükselir — yıllık ortalamayı baz almak gerekir. Pazarlama kalemi çoğu yeni bayilikte gözden kaçırılır; sürekli müşteri akışı için aylık cironun en az %3-5'i pazarlamaya ayrılmalıdır. Diğer kalemine muhasebe ücreti, işyeri sigortası, alarm/güvenlik aboneliği, POS aylık ücreti, yangın söndürme servisi, hijyen denetimi gibi küçük ama düzenli ödemeler eklenir. Aylık OPEX rakamı netleştiğinde Başabaş Noktası ve Çalışma Sermayesi hesaplayıcılarıyla birleştirildiğinde, "bu bayilik benim için sürdürülebilir mi?" sorusunun tam cevabı oluşur. Güvenlik rezervi (3 aylık OPEX) sıfır ciro durumunda dahi 3 ay ayakta kalmanızı sağlar; gerçek hayatta tam sıfır olmasa da ciro %50 düştüğünde bu rezerv 6 ay yetebilir.

Ne Zaman Kullanılır?

Bayilik açma kararı öncesi aylık nakit ihtiyacının gerçek boyutunu görmek için
Mevcut bayiliğinizin gider kontrolünü ve hangi kalemlerin "şişkin" olduğunu tespit etmek için
Banka kredisi başvurusunda nakit akışı tablosu hazırlarken
İki farklı lokasyonun (örn. cadde vs AVM) gerçek toplam maliyetini karşılaştırmak için

Örnek Hesaplamalar

Cadde mağazası — küçük yiyecek bayisi

Toplam aylık gider 117.500 ₺; sabit kısım 78.500 ₺, değişken kısım 39.000 ₺. Güvenlik rezerviniz 352.500 ₺ olmalı. Personel bütçesi 2 tam zamanlı + 1 part-time için ayarlanmış; cumartesi-pazar ek personel ihtiyacı çıkarsa bu rakam %15-20 artabilir.

AVM içi orta ölçekli marka

AVM lokasyonunda toplam aylık gider 246.500 ₺. Kira AVM CAM ile birlikte yüksek; üç vardiya personel zorunlu. Güvenlik rezervi 740 bin ₺; AVM'lerde mevsimsel ciro dalgalanmaları yüzünden 4-5 aylık rezerv daha güvenli olur.

Yaygın Hatalar

Personel maaşına SGK işveren payı (×1,22) ve yıllık izin karşılıklarını eklememek
Royalty'yi yıllık ödense bile aylığa bölmeden, "yıl sonunda öderim" diyerek aylık tabloya katmamak
Pazarlama bütçesini "ihtiyaç olduğunda" kalemi olarak görmek; düzenli minimum bütçe ayırmamak
AVM CAM (Common Area Maintenance) giderini kira dışında ayrı bir kalem olarak takip etmemek
Mevsimsel fatura artışlarını dikkate almadan yıllık ortalama yerine "düşük ay" baz almak

Pratik İpuçları

Personel kalemi brüt + SGK işveren payı (brüt × 1.22) olarak hesaplanmalı.
En az 3 aylık toplam giderin nakit olarak rezervde tutulması önerilir.
Royalty oranı genelde aylık cironun %4-8'i olur; sabit değil oransal hesaplayın.

Sıkça Sorulan Sorular

Aylık işletme gideri ile sabit gider aynı şey midir?: Hayır. Aylık işletme gideri (OPEX) tüm operasyonel giderlerin toplamıdır ve hem sabit hem değişken kalemleri içerir. Sabit gider sadece satış olmasa da ödemek zorunda olduğunuz tutardır (kira, maaş, abonelikler). Başabaş analizi için ayrım kritiktir.
Personel maaşını brüt mü net mi girmeliyim?: Brüt + SGK işveren payı (yaklaşık brüt × 1,22) toplamını girin. Çünkü işveren olarak size "mal olan" tutar bu seviyededir. Çalışanın eline geçen net maaş daha düşüktür ama bu sizin için anlamlı değil — kasa çıkış tutarı önemlidir.
Royalty/marka payı aylık gidere mi yatırıma mı yazılır?: Aylık gidere yazılır, çünkü her ay düzenli olarak ödenir. Genelde cironun yüzdesi olduğu için değişken gider kategorisindedir. Bazı markalar sabit aylık tutar ister; bu durumda sabit gider olarak yazın. Yıllık reklam fonu da varsa onu 12'ye bölüp aylık tabloya katın.
Aylık gider tablosunda "diğer" kalemini ne kadar tutmalıyım?: Toplam giderin %2-5'i kadar bir "diğer" kalemi tipik olarak yeterlidir. Bu kaleme muhasebe, sigorta, alarm, POS ücreti, hijyen denetimi, küçük tamirat girer. Beklenmedik faturalar için ayrıca aylık cironun %1'i kadar rezerv tutmak akıllıca olur.
Stok yenileme aylık gidere nasıl yansır?: Aylık stok yenileme, o ay sattığınız ürünlerin yerine koyduğunuz mal alımıdır. Genel kural: aylık stok yenileme ≈ cironun (1 − kâr marjı) × stok devir hızı. Stok devir hızı düşük sektörlerde (örn. hediye/aksesuar) ay başındaki stok aylar sonra eriyebilir, dolayısıyla aylık yenileme düşük olur.