Giriş ücreti (franchise fee, yaygın Türkçe kullanımıyla "isim hakkı"), franchise sistemine katılmak için sözleşme imzalanırken bir kez ödenen bedeldir. En sık karıştırılan konu şudur: giriş ücreti toplam yatırım değildir, toplam yatırımın yalnızca bir kalemidir — ve genellikle küçük olan kalemidir.
Giriş ücreti neyi kapsar
Standart bir franchise sözleşmesinde giriş ücreti karşılığında şunlar alınır: marka ve logo kullanım lisansı, sözleşme süresince bölge kullanım hakkı, açılış öncesi eğitim paketi, operasyon kılavuzu ve açılış dönemi saha desteği. Kapsamadığı şeyler ise genellikle yatırımın büyük kısmını oluşturur: dekorasyon ve tadilat, mutfak veya satış ekipmanı, kasa ve yazılım, kira depozitosu, açılış stoğu ve ilk ayların işletme sermayesi. Bir markanın "isim hakkı 300.000 TL" demesi, işletmeyi 300.000 TL ile açabileceğiniz anlamına gelmez.
Giriş ücreti iade edilir mi
Kural olarak edilmez. Sözleşme imzalandıktan sonra yatırımcı vazgeçerse, giriş ücretinin iadesi ancak sözleşmede açıkça öngörülmüşse mümkün olur. Bazı markalar lokasyon onayı alınamaması hâlinde kısmi iade veya başka bir lokasyona aktarım öngörür; bu madde sözleşmede yoksa risk tamamen yatırımcıdadır. İmza öncesi sorulacak somut soru şudur: "Lokasyon bulamazsam veya ruhsat çıkmazsa bu bedel ne olur?"
Giriş ücreti yüksek olan marka daha mı iyi
Doğrudan bir ilişki yoktur. Yüksek giriş ücreti güçlü marka bilinirliğinin göstergesi olabileceği gibi, sadece franchisor'ın erken nakit girişi tercihini de yansıtabilir. Karşılaştırma yapmanın doğru yolu tek kalem yerine toplam sahip olma maliyetine bakmaktır: giriş ücreti + kurulum yatırımı + sözleşme süresi boyunca ödenecek royalty ve reklam fonu toplamı. Giriş ücreti sıfır ama royalty %10 olan bir marka, giriş ücreti yüksek ama royalty'siz bir markadan uzun vadede çok daha pahalı olabilir.
Sıkça Sorulan Sorular
- Franchise giriş ücreti (isim hakkı) nedir?
- Franchise sistemine katılmak için sözleşme imzalanırken bir kez ödenen bedeldir. Marka lisansı, bölge hakkı, eğitim ve açılış desteğini kapsar; dekorasyon, ekipman ve işletme sermayesini kapsamaz.
- İsim hakkı ne kadar olur?
- Türkiye'de birkaç bin TL'den birkaç milyon TL'ye kadar geniş bir aralıkta değişir ve sektöre göre farklılaşır. Bazı markalar hiç giriş ücreti almaz. Tutar tek başına marka kalitesinin göstergesi değildir.
- Giriş ücreti toplam yatırım mıdır?
- Hayır. Toplam yatırımın yalnızca bir kalemidir ve çoğu zaman küçük olan kalemidir. Dekorasyon, ekipman, kira depozitosu ve açılış stoğu ayrıca yatırımcıya aittir.
Örnek: 500.000 TL giriş ücreti ödeyerek bir kahve zincirinin franchise hakkını almak.
İlgili Terimler
Rakamlarla çalışın
Bu kavramı kendi senaryonuza uygulamak için ücretsiz hesaplayıcıları kullanın veya franchise dizininden markaları karşılaştırın.