Franchise Sözleşmesi Kontrol Listesi: İmzalamadan Önce Kontrol Edilmesi Gereken 15 Madde
Franchise sözleşmesindeki gizli maddeler, sizi hem hukuki hem finansal açıdan bağlar. İşte imzadan önce bir avukata göstermeden önce kendinizin kontrol etmesi gereken 15 madde.
Yayın: 2026-05-14 | Güncelleme: 2026-05-19 | 8 dk okuma
Franchise Sözleşmesi Kontrol Listesi
Franchise sözleşmeleri genellikle 20–50 sayfa arasında değişir ve karmaşık hukuki dil içerir. Avukata göndermeden önce şu 15 maddeyi kendiniz kontrol edin.
1. Münhasırlık (Koruma Bölgesi) ✓
- Münhasır bölge var mı?
- Bölge sınırları net olarak tanımlanmış mı?
- Markanın aynı bölgede dijital kanal veya farklı konsept açması engellenmiş mi?
2. Royalty ve Reklam Fonu ✓
- Royalty oranı: Ciro bazlı mı, kâr bazlı mı?
- Minimum royalty garantisi var mı?
- Reklam fonu ne kadar? Nereye harcanıyor, hesabı görülebilir mi?
3. Franchise Fee (Giriş Ücreti) ✓
- Sözleşme imzalanmazsa iade ediliyor mu?
- Yenileme ücreti var mı, ne kadar?
- Genişletme için ek ücret talep ediliyor mu?
4. Sözleşme Süresi ve Yenileme ✓
- Sözleşme süresi kaç yıl?
- Yenileme otomatik mi, şartlı mı?
- Markanın yenilememe hakkı var mı?
5. Fesih Koşulları (Her İki Taraf İçin) ✓
- Franchisor fesih için hangi koşullar gerekiyor?
- Franchisee'nin fesih hakkı var mı?
- Fesih durumunda tazminat var mı?
- Bildirim süreleri yeterli mi? (minimum 90 gün önerilir)
6. Tedarikçi Zorunlulukları ✓
- Yalnızca onaylı tedarikçilerden mi alım yapılacak?
- Fiyatlar serbest piyasaya göre ne kadar?
- Markanın tedarikçilerden komisyon alıp almadığı açıklanmış mı?
7. Eğitim ve Destek ✓
- Başlangıç eğitimi kaç gün, nerede?
- Devam eden destek ve ziyaret frekansı var mı?
- Yazılım ve POS sistemi dahil mi, ücretli mi?
8. Yenileme Yatırımı Zorunluluğu ✓
- Sözleşme döneminde yenileme (refurbishment) zorunlu mu?
- Maliyeti kim karşılıyor?
- Yapılmaması durumunda ne oluyor?
9. Devir ve Satış Hakkı ✓
- İşletmenizi satabilir misiniz?
- Markanın ön alım hakkı (right of first refusal) var mı?
- Satış için onay süreci ne kadar sürer?
10. Rekabet Yasağı ✓
- Sözleşme sona erdiğinde rekabet yasağı var mı?
- Süre ve coğrafi kapsam nedir?
- Bu yasak uygulanabilir mi? (Türk hukukunda çok kapsamlı rekabet yasağı geçersiz sayılabilir)
11. Fikri Mülkiyet ✓
- Sözleşme sona erdiğinde markanın tüm materyalleri (tabela, menü, uniform, yazılım) iade edilmesi gerekiyor mu?
- Sosyal medya hesaplarının devri nasıl?
12. Raporlama ve Denetim ✓
- Franchisor denetim hakkı var mı? Frekansı?
- Finansal raporlama zorunluluğu ne?
- POS verilerinin paylaşımı zorunlu mu?
13. Force Majeure (Mücbir Sebep) ✓
- Pandemi, doğal afet gibi durumlarda sözleşme nasıl işliyor?
- Royalty ödemeleri askıya alınabiliyor mu?
14. Uyuşmazlık Çözümü ✓
- Tahkim mi, mahkeme mi?
- Yetkili mahkeme nerede? (Franchisee'nin şehri önemli)
15. Bağımsız Hukuki Danışmanlık Hakkı ✓
- Sözleşmede "avukata danışma hakkınız vardır" ifadesi var mı?
- Sözleşme değişikliği talep edebilir misiniz?
Sıkça Sorulan Sorular
- Franchise sözleşmesi değiştirilebilir mi?
- Büyük markalar genellikle standart sözleşme kullanır ve değişikliğe kapalıdır. Ancak bazı maddeler müzakere edilebilir. Avukat danışmanlığı bu noktada kritik önem taşır.
- Royalty oranı pazarlık konusu mu?
- Büyük markalarda royalty oranları sabittir. Küçük ve büyüyen markalarda, özellikle ilk bayilik açılırken daha düşük oran müzakere edilebilir. İlk 1–2 yıl için indirimli oran talep edilebilir.